Dünya Diyabet Günü

DÜNYA DİYABET GÜNÜ

 

Diyabet; dünyada ve Türkiye’de en önemli sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Sosyal ve ekonomik yüküyle toplum sağlığını ve sağlık sistemlerini zorlayan diyabetin görülme sıklığı her geçen yıl artmaktadır.

Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun Diabetes Atlas 11th Edition (2025) verilerine göre:[1]

  • Dünya genelinde yaklaşık 589 milyon kişi diyabetle yaşıyor ve bu sayının 2050 yılına kadar 852,5 milyona ulaşacağı öngörülüyor.
  • Dünyada her 9 kişiden 1'i diyabet hastası.
  • Bu hastalığa sahip her 2 kişiden 1'inin de bu hastalığa sahip olduğunu bilmiyor.
  • Türkiye’de 20–79 yaş aralığında 9,6 milyon kişinin diyabetli olduğu biliniyor ve bu rakam Türkiye’yi Avrupa’da en yüksek diyabet prevalansına sahip ülke konumuna taşıyor.

 

Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrin Hastalıklar Prevalans Çalışması TURDEP II ise, Türk toplumunda diyabetin beklenenden daha hızlı bir biçimde arttığını ortaya koyuyor. TURDEP-II’ye göre Türk erişkin toplumunda diyabet sıklığının %13,7’ye ulaştığı görülüyor.[2]

Risk Faktörlerini Tanıyın

Tip 2 diyabetin gelişiminde genetik, yaşam tarzı ve çevresel faktörler rol oynar. Başlıca diyabet risk faktörleri:[3]

  • Fazla kilo veya obezite
  • Hareketsiz yaşam tarzı
  • Sağlıksız beslenme alışkanlıkları
  • Ailede diyabet öyküsü
  • Hipertansiyon veya yüksek kolesterol
  • Gebelik diyabeti (gestasyonel diyabet) öyküsü
  • 45 yaş ve üzeri olmak

Belirtileri Tanıyın

Diyabetin fark edilen bir belirtisi olmayabilir veya yıllar boyunca sadece hafif belirtiler de olabilir. Tip 2 diyabetin tipik habercileri:[4]

  • Sık idrar yapma
  • Çok su içme
  • Çok yemek yeme, sık acıkma
  • Aşırı yorgunluk
  • Bulanık görme
  • Kesik ve yaralarda geç iyileşme
  • Kilo kaybı (özellikle tip 1 diyabette)
  • El ve ayaklarda karıncalanma, yanma, iğnelenme şeklinde ağrılar ve uyuşma

Bu risk faktörlerinin ve/veya belirtilerin birinin sizde olduğunu düşünüyorsanız kan şekeri düzeyinizi düzenli olarak kontrol ettirmeniz ve yaşam tarzı değişiklikleri yapmanız büyük önem taşır. Çünkü diyabetin erken tanı ve tedavisi diyabete bağlı komplikasyonların riskini azaltır.[4]

Kardiyovasküler, Böbrek ve Metabolik Sistemleri Etkiliyor

Kardiyovasküler, böbrek ve metabolik sistemler birbirleriyle yakın bir etkileşim içindedir. Bu sistemlerden birini etkileyen hastalıklar çoğu zaman diğer sistemler üzerinde de olumsuz sonuçlara yol açar.

Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler hastalık, kalp yetersizliği ve böbrek hastalığı gelişme riski artmaktadır.[5] Tip 2 diyabeti olan bireylerin kardiyovasküler hastalık geliştirme ve bu nedenle hayatını kaybetme riski diyabeti olmayanlara göre iki kat daha yüksektir. Kalp yetersizliği ve kronik böbrek hastalığı gelişme riski de artmıştır.[6]

Diyabet, böbrek hastalığı gelişme ihtimalini arttırır. Günümüzde diyabeti olan her üç yetişkinden biri kronik böbrek hastalığıyla yaşamaktadır.

Düzenli sağlık kontrollerinin yapılması ve erken teşhis ile zamanında müdahalenin sağlanması, diyabetin yol açacağı hastalıkların önünü kesebilir.[7]

“O aramızda” — Diyabetin Görünmeyen Yüzüne Bütünsel Bir Bakış

İç Hastalıkları Uzmanlık Eğitim Araştırma Derneği ve Boehringer Ingelheim Türkiye’nin koşulsuz desteğiyle hayata geçirilen “O aramızda” kampanyası ile diyabete dikkat çekmek ve toplumda farkındalık yaratmak hedefleniyor.

Kampanya kapsamında sanatçı Uğur Acil ile birlikte gerçekleştirilen “Mavi Yeryüzü” enstalasyonu aracılığıyla sanatın dönüştürücü gücünden yararlanarak diyabetin görünmeyen etkileri duyusal bir deneyimle ifade ediliyor. İki büyük mavi halkadan oluşan enstalasyon, kardiyovasküler, böbrek ve metabolik sistemlerin beden içindeki hassas dengesine sembolik bir gönderme yapıyor. Birbirine temas eden halkalar bu sistemlerin döngüsel uyumunu temsil ederken, mavi renk diyabetin evrensel simgesine yapılan göndermenin yanı sıra süreklilik, dayanıklılık ve yaşam döngüsü fikirlerini yansıtıyor.

Formun yumuşak ve nefes alan yapısı ise insan bedeninin kırılganlık ve direnç arasındaki ince dengeye dikkat çekiyor.

Bugün İlk Adımı Atın

Diyabetle mücadele farkındalıkla başlar.
Kendiniz veya sevdikleriniz için düzenli sağlık kontrolleri yaptırın, risk faktörlerinizi tanıyın ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimseyin. Erken teşhis, sağlıklı bir geleceğin ilk adımıdır.

[1] International Diabetes Federation, Diabetes Atlas 11th Edition

[2] TURDEP-II: Türkiye Diyabet, Hipertansiyon, Obezite ve Endokrin Hastalıklar Prevalans Çalışması

[3] International Diabetes Federation – What is diabetes?

[4] Diyabetin Belirtileri ve Tanısı – Diyabet Cemiyeti

[5] Cardiovascular Disease and Diabetes | American Heart Association

[6] Diabetes and Your Heart | CDC

[7] Chronic Kidney Disease | Diabetes | CDC